Arbeidsmarkt en onderwijs
In 25 jaar heeft Frank van Gool OTTO Work Force vanaf de grond opgebouwd. Nu het bedrijf op volle toeren draait, gaat hij een nieuwe uitdaging aan. Nou ja, nieuw – arbeidsmigratie blijft zijn prioriteit. “Voor het personeelstekort is arbeidsmigratie niet de enige oplossing,” zegt Frank. ‘‘Maar zonder arbeidsmigranten komt Nederland anno 2025 tot stilstand. We moeten arbeidsmigratie daarom écht beter gaan organiseren. Ik blijf me hiervoor inzetten totdat ook in onze politiek dit kwartje valt.’’
In het kort:
- Arbeidsmigranten zijn onmisbaar – Zonder hen ontstaan grote tekorten in sectoren zoals de zorg, techniek en bouw.
- Robotisering, automatisering en mechanisering zijn nodig – Maar zelfs dan hebben we nog te weinig mensen.
- Politiek mist langetermijnvisie – Onvoorspelbaar beleid en uitblijvende handhaving belemmeren eerlijke arbeidsmigratie.
Het is alweer een kwart eeuw geleden dat Van Gool in de wereld van arbeidsmigratie stapte. “Ook toen werden arbeidsmigranten al slecht behandeld,” herinnert hij zich. “Vanaf het begin is het mijn missie geweest om die mensen beter te ondersteunen, met goede huisvesting en eerlijke beloning.” Teleurgesteld is hij dan ook dat hij nog steeds obstakels tegenkomt. “Na 25 jaar knokken heeft één op de zes à zeven arbeidsmigranten het nog steeds niet altijd goed.”
Malafide werkgevers noemt Frank ze. “Voor hen zit er haast een rekenmodel in: hoe lang kan ik ongestraft doorgaan? Hoe kan ik concurreren met bedrijven die het wél goed proberen te doen? Dat dit gebeurt, is jammer. Er is zo geen gelijk speelveld. We roepen daarom al jaren om verandering. Een voorbeeld? Vanaf 2018 zeggen we al dat de uitzendvergunning terug moet komen. Dat is hard nodig, want we kunnen wel stellen dat we door de voorgenomen zelfregulering nog maar weinig zijn opgeschoten met het aanpakken van boeven. En dit gaat ten koste van de goede werkgevers.”
Een stem voor de arbeidsmigrant
Toch ziet de vertrekkend CEO wel degelijk resultaat van zijn inspanningen. “Arbeidsmigranten hebben eindelijk een gezicht gekregen. Vroeger werden ze weggestopt, niemand keek naar ze om. Nu zijn ze opgenomen in cao’s en beter beschermd. Dat is ook noodzakelijk, want we kunnen simpelweg niet zonder hen. Als zij staken, liggen onze winkels in het weekend leeg. En zonder arbeidsmigranten krijgen we een gigantisch probleem in sectoren als de zorg en techniek.”
Ondertussen is de wispelturige politiek frustrerend. “Er zijn in 2011 en 2020 rapporten verschenen, maar wat is daar nou van terechtgekomen? We handelen zonder langetermijnvisie. De politiek roept soms wel dat ze met de welvaart van morgen bezig zijn, maar daar is niks van te zien.” Hij noemt als voorbeeld dat het kabinet de 30-procentregeling – een belastingvoordeel voor expats – in het holst van de nacht wilde afschaffen.
“Gelukkig is dat teruggedraaid, maar zo’n manier van beleid maken is toch geen gezonde bodem voor bedrijven? Dit soort beslissingen ondermijnt de betrouwbaarheid van de overheid.”
Arbeidsmigratie als onderdeel van de oplossing
De ondernemer ziet arbeidsmigratie niet als dé oplossing voor de uitdagingen op de Nederlandse arbeidsmarkt. “We moeten investeren in robotisering, automatisering, mechanisering en een nog beter HR-beleid om instroom te bevorderen en uitstroom te voorkomen. En zelfs dan hebben we nog te weinig mensen. Daarom hebben we het Deltaplan Arbeidsmigratie geschreven, waarin staat dat bedrijven eerst alle andere opties moeten onderzoeken voordat ze arbeidsmigranten van buiten de EU (derdelanders) mogen aantrekken.”
Dat betekent volgens Frank niet dat bepaalde sectoren per definitie moeten verdwijnen, zolang ze zich maar aanpassen. ‘‘Alle sectoren mogen van mij blijven, maar dan moet er gemechaniseerd en geautomatiseerd worden, zodat je met minder mensen meer kunt doen en hogere lonen kunt betalen. We moeten niet zomaar sectoren wegsturen, maar kijken waar we met onze beperkte arbeidskrachten het meeste profijt behalen.” Ook bij OTTO Work Force zette hij op dat vlak zijn beste beentje voor.
“Wij verwerken 20.000 tot 22.000 loonstroken per week, met slechts vier mensen. Ons IT-niveau is een van de hoogste in de sector. Dat is de kant die we op moeten.”
Op naar de volgende missie
Nu hij zijn handen bijna vrij heeft, richt hij zich op een nieuw doel: de vakkrachtenregeling. “In de zorg krijgen we straks een tekort van 267.000 mensen en ook voor de energietransitie komen we 28.000 mensen tekort. Zonder een goede en structurele oplossing wordt dat een ramp. Daarom pleiten we voor functionele en circulaire arbeidsmigratie: mensen tijdelijk inzetten op cruciale plekken in Nederland.” Daarvoor is politieke slagkracht nodig, en die is momenteel niet in ons voordeel. “Maar gelukkig zijn er politici die echt snappen wat er nodig is. Laten we hen als rolmodel zien van hoe politiek zou moeten functioneren: denken vanuit kennis en ratio, in plaats van op basis van emotie.”
Over politiek gesproken: Frank is trots op zijn samenwerking met oud-politicus Gert-Jan Segers. “Hij stond altijd kritisch tegenover arbeidsmigratie, maar samen hebben we het Deltaplan Arbeidsmigratie geschreven. Dat we dit samen – voor Nederland – voor elkaar hebben gekregen, is een hoogtepunt.”
Het zorgt er mede voor dat hij, ondanks zijn vertrek bij OTTO, allesbehalve klaar is. “Bij OTTO staat een goed team met een miljard omzet. Dat hoofdstuk is afgerond. Maar een goede visie op arbeidsmigratie in beleid verankeren? Daar valt nog winst te behalen. Dus daar ga ik me de komende jaren hard voor maken. Met meer tijd kan ik mijn kennis en expertise inzetten om bij te dragen aan een nog beter Nederland en een betere wereld. Want uiteindelijk ben je niet alleen ondernemer om geld te verdienen.”
Vragen of meer informatie?
Neem dan contact op met Sjors van Mourik, communicatiemedewerker, via smourik@vnoncwbrabantzeeland.nl
