Miriam Haagh (Brabant Zorg): “Niet alleen de zorg, maar ook de samenleving moet veranderen”

Een groeiende groep ouderen. Een krimpende beroepsbevolking. En zorgmedewerkers die  opereren in een snel veranderend speelveld. Wie denkt dat dit een probleem is voor de  zorgsector, kijkt te smal. “Overal waar ik kom probeer ik uit te leggen: Nederland heeft geen  zorgprobleem, maar een maatschappelijke uitdaging,” stelt Miriam Haagh, voorzitter van de  raad van bestuur bij BrabantZorg. “Zorg moet weer iets worden wat we samen doen – als  samenleving.” 

Wil je met ons in gesprek over dit soort uitdagingen en oplossingen — of overweeg je lid te worden? Klik dan op de knop hieronder. We nemen altijd eerst contact met je op voor een kennismaking. Ook na het invullen van het formulier zit je nergens aan vast. 👇

Ik wil graag kennismaken >>

De Nederlandse bevolking vergrijst in rap tempo. In 2023 telde Nederland 3,6 miljoen 65- plussers. In 2040 zijn dat er 4,8 miljoen. Het aantal mensen van 80 jaar en ouder groeit naar 1,6  miljoen. Het aantal 90-plussers verdubbelt. En naar verwachting zijn er in 2040 zo’n 500.000  mensen met dementie. “Maar het aantal verpleegzorgplekken groeit niet mee. Dat kan ook  niet,” zegt Haagh. “Dus moeten we het anders organiseren.”

Tegelijk daalt het aantal zorgprofessionals. In de VVT-sector (verpleging, verzorging, thuiszorg)  werken nu bijna 476.000 mensen. In 2040 zijn er daarvan al meer dan 140.000 uitgestroomd vanwege  pensionering. Een snelle rekensom vertelt dat we voor een enorme uitdaging staan, aangezien  de arbeidsmarkt krimpt, terwijl de zorgvraag groeit.

Arbeidsproductiviteit: innovatie én samenwerking 

Het maakt dat arbeidsproductiviteit verhogen een nog grotere prioriteit krijgt. BrabantZorg  investeert hier al jaren in. Niet harder werken dus, maar slimmer. “We werken met  medicijndispensers, beeldzorg, druppelhulpmiddelen, en steunkoushulpen – zodat cliënten zelf  de regie houden en we onnodige reistijd en handelingen beperken.” Zoals oogdruppelen, dat wordt nu vaak vervangen door een bril waarmee cliënten het zelf doen.

“Dat scheelt drie  bezoeken per dag per cliënt. We zien dat technologische hulpmiddelen steeds intensiever worden gebruikt in onze zorglocaties. Zo leren we het gedrag van onze bewoners beter kennen door middel van smart sensoren als de Bedsense. De sensor meet druk, houding en trillingen, wat zorgmedewerkers inzicht geeft in de slaaptoestand en bewegingen van de bewoner. Door deze informatie kunnen zorgverleners beter inschatten wanneer ze actie moeten ondernemen, bijvoorbeeld bij onrust of als iemand uit bed wil. Ook zetten we vaker AI in, bijvoorbeeld met spraakgestuurd rapporteren wat veel tijd scheelt in de verslaglegging.”

Een dynamische sector 

Het gevolg van deze ontwikkelingen maakt dat er enorme veranderingen plaatsvinden, met grote  gevolgen voor medewerkers. “We vragen veel. Er zijn collega’s die al dertig jaar op een bepaalde  manier werken – en nu in een paar jaar tijd compleet anders moeten denken en doen.” Dat  vraagt veerkracht, lenigheid en een cultuur van leren. Maar ook: respect. “Ik heb diepe  bewondering voor onze mensen. Ze maken ongelooflijk veel transities door – en blijven vol passie  doorgaan.”

Daar komt nog iets bij: veel zorgmedewerkers zijn zelf ook mantelzorger. “Ze hebben ervaring  met zorg, dus wordt er in families snel een beroep op hen gedaan.” De balans tussen werk, privé  en mantelzorg is dun – en moet onderwerp van gesprek zijn. Mantelzorgen is sowieso geen  uitzondering meer, kijkend naar de toekomst wordt het zelfs eerder regel dan uitzondering.

Eén op de vier werknemers in Nederland is op dit moment mantelzorger. In sectoren als zorg en  onderwijs is dat zelfs één op de drie. En 18% van het ziekteverzuim is mantelzorg gerelateerd.

“Werkgevers buiten de zorg gaan dit steeds meer merken,” voorspelt Haagh. “Medewerkers  willen niet alleen zorgen voor kinderen, maar ook steeds meer  voor hun ouders. We moeten dat  normaal gaan vinden.”

Dat betekent niet alleen maatwerk op de werkvloer, maar ook een bredere maatschappelijke  omslag. “In andere landen is het heel normaal dat je voor elkaar zorgt. Hier hebben we het bijna  ‘weggeorganiseerd’. Het beste zou zijn als we teruggaan naar een samenleving waarin het  normaal is dat je voor je voor naasten zorgt – en datl daar ook gewoon ruimte voor is.”

Geen probleem, maar perspectief 

Ook al ondergaat de zorg een enorme transitie, het blijft een plek waar iedereen uit de  samenleving zijn bijdrage kan leveren, glundert Haagh. “Het is een prachtige sector. Er gebeurt  zóveel goeds. Maar we moeten ophouden het alleen als zorgprobleem te benaderen. Het raakt  ons allemaal.” En werkgevers, van welke sector ook, kunnen daarin een grote rol spelen. Door ruimte  te bieden aan hun medewerkers die voor anderen zorgen, door  flexibiliteit mogelijk te maken en door samen te zoeken naar oplossingen.  “Want de zorg van vandaag en morgen, die doen we samen. Thuis, op het werk én in de wijk.”

Vragen of meer informatie?

Neem dan contact op met Sjors van Mourik via smourik@vnoncwbrabantzeeland.nl of druk op onderstaande knop om in contact te komen.