Nieuws
Nederland is een land van regels, maar lang niet alles wordt ook gehandhaafd. We lijken ten onder te gaan aan controledrift. In een gastopinie bij BN DeStem vertelt Jan van Mourik over het programma dat de gemeente Eindhoven gestart is.
Wie dacht dat Nederland alleen softdrugs gedoogt, heeft het mis. Fietsen over ijs? Officieel verboden, maar ook dat gedogen we. Je hond uitlaten in het bos? Niet in Ulvenhout, want dat stoot stikstof uit. Zomaar een greep uit regels waarin we, hoe goed bedoeld ook, een tikkeltje zijn doorgeslagen. Welke gemeente durft het aan om hier iets aan te doen?
Steeds meer partijen zijn het erover eens dat we zijn doorgeslagen met regels. Zo wilde demissionair minister van Economische Zaken Vincent Karremans dat er voor het einde van de zomer 500 regels geschrapt zouden zijn. Het is afwachten hoe de nieuwe minister van Economische Zaken, Heleen Herbert, hiermee omgaat. Zij is als opvolger in het nieuwe kabinet nu verantwoordelijk voor dit dossier.
Snappen of schrappen
Ook de gemeente Eindhoven maakt er werk van via het programma Snappen of Schrappen. Want naast dossiers als het overbelaste elektriciteitsnet en stikstof ervaren ondernemers de regeldruk als een van de grootste problemen.
Dat blijkt uit de jaarlijkse enquête van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Vier op de vijf ondernemers vindt dat de regeldruk de afgelopen jaren is verslechterd of zelfs sterk is verslechterd. Het Financieel Dagblad bedacht er zelfs een woord voor: regelreflex, de neiging om bij elk probleem direct een nieuwe regel te bedenken.
Want regels om het regels maken, dat kunnen we wel, ook als ze eigenlijk niet kunnen. Zoals het nieuwe voorstel voor box 3, de belasting op vermogen. Dat is namelijk zo complex dat de Raad van State er een negatief advies over uitbracht.
Toch moet er een nieuwe regeling komen, tijdelijk en minder goed uitgewerkt, want anders loopt de fiscus geld mis. We kunnen dus regels maken, zelfs als ze niet werken. Maar regels schrappen of eenvoudiger maken? Dat blijkt ineens een stuk ingewikkelder.
Het kan wél
Ondernemers kunnen regels melden, waarna wordt gekeken of ze geschrapt kunnen worden. Het kan dus wél; het motto van onze kersverse premier lijkt zo gek nog niet.
Daarmee raakt het voorbeeld van de gemeente Eindhoven aan een breder probleem. Ook de trage vergunningverlening waar ondernemers tegenaan lopen, hangt voor een belangrijk deel samen met het stapelen van regels en procedures. Elke extra voorwaarde lijkt logisch, maar samen maken ze het proces steeds ingewikkelder. En alles wat ingewikkeld is, kost tijd.
Jarenlang wachten op een vergunning is daardoor eerder regel dan uitzondering. De Omgevingswet, die in 2024 van kracht werd, bracht daar helaas geen verbetering in. De wet staat voor minder regels en betere en snellere besluitvorming als het gaat om een goede balans tussen benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Maar nieuwe regels zijn zelden de oplossing.
Eenvoudiger maken
De echte vraag is dus niet welke wet we nog kunnen toevoegen, maar wie het aandurft om het eenvoudiger te maken. Welke gemeente durft kritisch naar haar eigen regels en procedures te kijken en daadwerkelijk te schrappen waar dat kan?
Met de nadruk op: waar dat kan. Want ja, regels zijn belangrijk. Ze beschermen, structureren en voorkomen chaos. Maar in onze controledrift moeten we ook durven vaststellen dat we zijn doorgeslagen. Snappen of Schrappen laat zien dat het anders kan.
Minder papierwerk, meer ruimte om te ondernemen. En misschien, héél misschien, hoeven regels dan niet langer te worden gebroken. Omdat ze eindelijk weer werken.
Vragen of meer informatie?
Neem dan contact op met Jan van Mourik.
