Door Niels Crooijmans
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (voorzieningenrechter) heeft recent een interessante uitspraak gedaan over spuitzoneringen. Wat betekent dit in de praktijk?
De uitspraak van 18 september 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:5568) ging over een omgevingsplan van de gemeente De Wolden, die elf woningen wilde bouwen op een voormalige boerderijlocatie in Ruinerwold. De gemeente gebruikte hiervoor het uitwaarts zoneren op vier omliggende agrarische percelen. Eén van de perceeleigenaren verzette zich daartegen. Volgens hem werden zijn gebruiksmogelijkheden beperkt en had dit gevolgen voor de waarde, de verpachtingsmogelijkheden en het toekomstige gebruik van zijn perceel.
De voorzieningenrechter ging niet mee in het betoog van de eigenaar van het agrarische perceel . Daarbij werd wel erkend dat sprake was van een beperking van de gebruiksmogelijkheden. Toch mocht de gemeenteraad volgens de Afdeling meer gewicht toekennen aan het maatschappelijke belang van woningbouw dan aan het individuele belang van de perceeleigenaar omdat:
Op het eerste oog lijkt dit kansen te bieden voor veel woningbouwplannen waarbij een beperking op de omliggende agrarische percelen wordt gelegd. In deze zaak komt ook veel betekenis toe aan het hobbymatig gebruik van het perceel. De vraag is of deze beoordeling op dezelfde manier zou zijn uitgevallen als de grondeigenaar een actief akkerbouwbedrijf zou hebben. Uit de uitspraak volgt dat dit alleen van toepassing is bij hobbymatig agrarisch gebruik.
Tot slot verdient aandacht dat eigenaren van agrarische percelen die door het wegbestemmen van gebruiksmogelijkheden worden geraakt, mogelijk aanspraak kunnen maken op nadeelcompensatie. Ontwikkelaars zullen uiteindelijk met die kosten geconfronteerd worden en doen er dus verstandig aan om niet alleen naar de planologische haalbaarheid te kijken, maar ook rekening te houden met mogelijke financiële gevolgen.
De voorlopige conclusie is daarom dat deze uitspraak positief is voor woningbouwontwikkelingen nabij agrarische gronden. De Afdeling accepteert dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen kan worden beperkt wanneer sprake is van hobbymatig agrarisch gebruik en er geen aanwijzingen zijn dat gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast. Dit is in lijn met de eerdere uitspraak van 6 november 2024 over de paardeweide die hobbymatig werd gebruikt en van beperkte omvang was.
Heb je vragen over woningbouw, omgevingsplannen of nadeelcompensatie? Neem contact met Hooglander Advocaten via info@hooglander-advocaten.nl of 088 0034 300. Wij helpen je graag verder.
Voor de inhoud en organisatie van onze Academy bijeenkomsten, masterclasses en communities voor ondernemers en bij de uitvoering van bepaalde dossiers werken we samen met vaste partners. Door deze samenwerking kunnen we gebruikmaken van de kennis, ervaring en faciliteiten van deze bedrijven. Meer informatie over Hooglander en andere partners >>