Vestigingsklimaat
Het is een merkwaardige situatie: Nederlands belastingtarief op benzine ligt zó hoog, dat Nederlanders in de grensregio’s massaal in het buitenland tanken. Het kabinet claimt dat accijnzen verlagen financieel geen soelaas oplevert, maar: het loopt nu al een miljard per jaar mis.
Door de grote prijsverschillen met buurlanden tanken Nederlanders massaal in het buitenland. In België is brandstof tot wel 70 cent per liter goedkoper. Het gevolg is zichtbaar in de grensregio’s: tankstations in Zuid-Nederland zien hun afzet met 20 tot 25 procent dalen, ondernemers verliezen omzet en banen staan onder druk.
Maar het effect reikt veel verder. Nederland loopt jaarlijks ruim €1 miljard aan accijnzen en btw mis door tanktoerisme. Tel daar andere grensaankopen bij op en het bedrag loopt nog verder op. Wat bedoeld is om inkomsten te genereren, werkt in de praktijk juist averechts: belastingopbrengsten vloeien weg naar het buitenland.
Dit onderstreept opnieuw hoe scheef het speelveld binnen Europa is. Het prijsverschil in benzine met omringende landen laat zien dat van een gelijk speelveld geen sprake is. De industrie kampt al langer met hogere energieprijzen dan elders in Europa.
Ook in dit scenario beperken de gevolgen zich niet alleen tot de transportsector. Ook retail, industrie en lokale ondernemers ondervinden hiervan hinder. Zoals Jan van Mourik van VNO-NCW Brabant Zeeland het verwoordt: “Het is te gek voor woorden dat Nederlanders massaal over de grens gaan tanken en winkelen door de enorme prijsverschillen. Het raakt inmiddels de hele economie en begint nu zelfs ten koste te gaan van veiligheid.”
Dat laatste wordt steeds concreter. Automobilisten rijden vaker met jerrycans vol brandstof in hun auto’s om prijsverschillen maximaal te benutten. Dat leidt tot extra verkeersbewegingen en vergroot het risico op gevaarlijke situaties, brand en ongelukken.
De cijfers onderstrepen de trend. In 2025 werd in Nederland 10,2 miljard liter brandstof verkocht, maar al vóór recente prijsstijgingen vond 12,7 procent van de tankbeurten in het buitenland plaats. Inmiddels ligt dat aandeel naar verwachting nog hoger.
De vraag is dan ook niet wat een accijnsverlaging kost, maar wat het kost om niets te doen. Zolang Nederland vasthoudt aan een beleid dat niet aansluit bij de realiteit over de grens, blijven we miljarden mislopen. Het is tijd voor een andere aanpak. Europese harmonisatie van brandstofaccijnzen en beleid dat rekening houdt met grensoverschrijdende effecten zijn geen luxe, maar noodzaak. Anders blijven we doen wat we nu doen: onszelf armer maken met een file richting België die alsmaar langer wordt.
Deze bijdrage werd breed opgepikt door onder meer BNR.
Vragen of meer informatie?
Neem dan contact op met Jan van Mourik.